Vũ Hà Văn
Sinh năm 1970
- Sinh
- 12.06.1970, Hà Nội
Vũ Hà Văn là nhà toán học nghiên cứu tổ hợp và xác suất, đặc biệt là ma trận ngẫu nhiên, từng giữ ghế giáo sư Percey F. Smith tại Đại học Yale (Mỹ). Đầu năm 2026, Đại học Hồng Kông thông báo ông về làm giáo sư ở đây.
Cuộc đời
Vũ Hà Văn sinh năm 1970 ở Hà Nội, học lớp chuyên toán ở Trường Chu Văn An và Trường Hà Nội - Amsterdam. Năm 1987, ông sang Hungary du học; ban đầu học điện tử, sau đó chuyển sang toán tại Đại học Eötvös Loránd ở Budapest.
Năm 1998, ông bảo vệ luận án tiến sĩ tại Đại học Yale dưới sự hướng dẫn của László Lovász, nhà toán học sau này nhận Giải Abel. Ông làm nghiên cứu sau tiến sĩ tại Viện Nghiên cứu cao cấp Princeton (IAS) và Microsoft Research.
Ông lần lượt làm giáo sư tại Đại học California ở San Diego, Đại học Rutgers và từ năm 2011 tại Đại học Yale. Từ năm 2018, ông còn là giám đốc khoa học của Quỹ Đổi mới sáng tạo Vingroup và Viện Nghiên cứu Dữ liệu lớn VinBigData. Đầu năm 2026, Đại học Hồng Kông thông báo ông về làm giáo sư tại Khoa Toán.
Ông nhận Giải Pólya của Hội Toán học Công nghiệp và Ứng dụng (SIAM) năm 2008, Giải Fulkerson năm 2012, được mời báo cáo tại Đại hội Toán học thế giới năm 2014 và là hội viên của Hội Toán học Mỹ và Viện Thống kê Toán học. Ông cũng là đồng tác giả cuốn sách Additive Combinatorics (2006) với Terence Tao.
Đóng góp
- Xác suất và tổ hợp
Bài toán Erdős - Folkman (2003)
Câu hỏi: một tập số nguyên dương phải "dày" đến mức nào để mọi số đủ lớn đều viết được thành tổng của một vài phần tử khác nhau của tập đó? Ông cùng Endre Szemerédi đã trả lời câu hỏi được đặt ra từ năm 1966.
- Xác suất và tổ hợp
Luật vòng tròn cho ma trận ngẫu nhiên (2010)
Lấy một bảng số rất lớn mà mỗi ô là một số ngẫu nhiên. Các "giá trị riêng" của bảng ấy, sau khi chia tỉ lệ, rải đều trong một hình tròn. Ông cùng Terence Tao chứng minh điều này đúng cho rất nhiều loại số ngẫu nhiên khác nhau.
- Xác suất và tổ hợp
Độ tập trung của đa thức ngẫu nhiên
Trong luận án, ông cùng Jeong Han Kim phát triển công cụ cho biết một đại lượng ngẫu nhiên phức tạp thường nằm rất gần giá trị trung bình của nó. Công trình này được trao Giải Pólya năm 2008.
- Xác suất và tổ hợp
Bài toán Shamir về siêu đồ thị ngẫu nhiên
Ông cùng A. Johansson và J. Kahn tìm ra ngưỡng chính xác để một siêu đồ thị ngẫu nhiên có "ghép cặp hoàn hảo", tức chia được mọi đỉnh thành các nhóm không chồng nhau. Công trình được trao Giải Fulkerson năm 2012.
Giải thưởng và vinh danh
- 2008Giải George Pólya (SIAM)
- 2012Giải Fulkerson (cùng A. Johansson, J. Kahn)
- 2012Hội viên (Fellow) Hội Toán học Mỹ
- 2014Báo cáo mời tại Đại hội Toán học thế giới (ICM), Seoul
- 2020Hội viên (Fellow) Viện Thống kê Toán học (IMS)
Thử một ý toán
Những số nào là tổng của các phần tử khác nhau?
Chọn một tập số, rồi xem những số nào viết được thành tổng của một vài phần tử khác nhau trong tập. Câu trả lời phụ thuộc vào cách các số trong tập được "rải" ra, đúng là kiểu câu hỏi trong bài toán Erdős - Folkman.
Ví dụ
Với tập {1, 2, 4, 8}: mọi số từ 1 đến 15 đều viết được, ví dụ 13 = 8 + 4 + 1, 11 = 8 + 2 + 1. Với tập {2, 4, 6, 8}: không số lẻ nào viết được, vì tổng các số chẵn luôn chẵn. Em thử: với tập {1, 2, 4, 8, 16}, số lớn nhất viết được là bao nhiêu? (Đáp số: 31.)
Điều chưa chắc chắn
- Các nguồn ghi khác nhau về bằng cấp năm 1994: thạc sĩ (Wikipedia tiếng Anh) hoặc cử nhân (Wikipedia tiếng Việt).